कापूस, सोयाबीन, तूर व हळद पिकातील विविध रोगांचे व्यवस्थापन

🌿 कापूस, सोयाबीन, तूर व हळद पिकातील विविध रोगांचे व्यवस्थापन

📍 कृषि तंत्रज्ञान माहिती केंद्र,

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ, परभणी

🌱 कापूस (Cotton): बोंडसड व्यवस्थापन

✔ आंतरिक बोंडसड नियंत्रणासाठी (Agresco शिफारस):

➡ कॉपर ऑक्सिक्लोराइड 50% — 500 ग्रॅम/एकर

(25 ग्रॅम प्रति 10 लिटर पाणी)

+

➡ स्ट्रेप्टोमायसीन — 40 ग्रॅम प्रति एकर

(2 ग्रॅम प्रति 10 लिटर पाणी)

✔ बाह्य बोंडसड नियंत्रणासाठी खालीलपैकी एक:

1. पायराक्लोस्ट्रोबीन 20% — 200 ग्रॅम/एकर
2. मेटीराम 55% + पायराक्लोस्ट्रोबीन 5% — 400 ग्रॅम/एकर
3. प्रोपीकोनॅझोल 25% — 200 मिली/एकर
4. एजोक्सिस्ट्रोबीन 18.2% + डायफेनोकोनॅझोल 11.4% — 200 मिली/एकर
5. प्रोपीनेब 70% — 500–600 ग्रॅम/एकर

📌 दुसरी फवारणी 15 दिवसांनी.

🌱 सोयाबीन रोग व्यवस्थापन

✔ शेंगा करपा, रायझोक्टोनिया ब्लाइट, चारकोल रॉट नियंत्रणासाठी:

खालीलपैकी एक फवारणी करा —

1. टेब्युकोनॅझोल 10% + सल्फर 65% — 500 ग्रॅम/एकर
2. टेब्युकोनॅझोल 25.9% — 250 मिली/एकर
3. पायरोक्लोस्ट्रोबीन 20% — 150–200 ग्रॅम/एकर
4. पायरोक्लोस्ट्रोबीन 13.3% + इपिक्साकोनाझोल 5% — 300 मिली/एकर

✔ जैविक उपाय:

➡ बायोमिक्स/ट्रायकोडर्मा — 4 किलो / एकर (आळवणी)

🌱 तूर (Pigeonpea): फायटोफ्थेरा मर रोग व्यवस्थापन

✔ रोग नियंत्रणासाठी:

1. मेटालॅक्झील एम 4% + मॅन्कोझेब 64% — 500 ग्रॅम/एकर

किंवा

1. ट्रायकोडर्मा — 500 ग्रॅम/एकर आळवणी व फवारणी

⚠ जास्त पाणी जमिनीत साचल्याने रोग वाढतो → प्रतिबंध महत्त्वाचा!

🌱 हळद (Turmeric): पान करपा व कंदकूज व्यवस्थापन

🟩 प्रादुर्भाव कमी असल्यास (खालीलपैकी एक):

1. कार्बेंडाझीम 50% — 400 ग्रॅम/एकर
2. मॅन्कोझेब 75% — 500 ग्रॅम/एकर
3. कॉपर ऑक्सिक्लोराइड 50% — 500 ग्रॅम/एकर

🟥 प्रादुर्भाव जास्त असल्यास (खालीलपैकी एक):

1. एजोक्सिस्ट्रोबीन + डायफेनोकोनाझोल — 200 मिली/एकर
2. प्रोपीकोनॅझोल 25% — 200 मिली/एकर
3. क्लोरथॅलोनील 75% — 500 ग्रॅम/एकर

✔ कंदकूज नियंत्रणासाठी:

➡ ट्रायकोडर्मा — 2–2.5 किलो/एकर (शेणखतासोबत)

🌀 कंदकूज झाल्यास आळवणीसाठी —

1. कार्बेंडाझीम 50% — 200 ग्रॅम
2. मॅन्कोझेब 75% — 600 ग्रॅम
3. कॉपर ऑक्सिक्लोराइड 50% — 1000 ग्रॅम

📌 आळवणी महिन्यातून एकदा

⚠ फवारणीसाठी घ्यावयाची काळजी

🔹 पावसाचा अंदाज पाहूनच फवारणी करा

🔹 इतर औषधे मिसळू नयेत

🔹 एकच औषध वारंवार वापरू नये

🔹 स्वच्छ पाणीच वापरा

🔹 योग्य प्रमाणात पाणी → प्रभाव चांगला

🔹 फवारणीवेळी सुरक्षितता साधने वापरा

📞 अधिक माहितीसाठी संपर्क:

कृषि तंत्रज्ञान माहिती केंद्र

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ, परभणी

☎ फोन: 02452-229000

📱 व्हॉट्सअॅप हेल्पलाइन: 8329432097